Yıllardan bu yana devam eden Amerika Birleşik Devletleri ile İsrail hükümetinin iş birliği içinde olduğu, özellikle ABD’nin her konuda İsrail hükümeti ile iş birliği yaptığı ve her konuda destek olduğu hepimiz tarafından bilinmektedir. Ancak bu günlerde basında çıkan haberlere göre iki liderin iletişimi kesme kararı aldığını okuyoruz.
Öncelikle İsrail devlet başkanı Netanyahu’nun uzunca bir süreden bu yana devam eden Hamas İsrail savaşında Gazze’de bulunan Müslüman kardeşlerimize çektirdiği zulüm, uluslararası savaş kurallarını dikkate almadan hastane, postane, cami, kilise, sivil yerleşim birimleri dahil her yeri bombalaması sonucu yaklaşık elli bin kardeşimizi katlederek bırakın uluslararası savaş kurallarını insanlık suçu işlediği kesindir ve yaptığı sözünü etmeye çekindiğim tam bir katliamdır. Tüm bu insanlık dışı suçları işlerken ABD’nin de İsrail’in yanında yer alması ve dünya ülkelerinden hiçbir ses çıkmaması hepimizi üzmüş ve bize karşı tutumlarının değişimine yol açmıştır. Hatta ABD dışişleri bakanının İsrail’i ziyareti sırasında “Yahudi olduğum için buradayım” sözü halen hafızalarımızdan silinmemiştir.
İsrail Hamas savaşının başlamasıyla birlikte gerilim sadece İsrail ile Filistin arasında kalmamış, diğer Ortadoğu ülkelerine de sıçramıştır. Daha da ötesi İsrail Suriye topraklarını da bombalayarak Suriye’de başlayan belirsizlikte söz sahibi olmaya çalışmaktadır. Tabii ki yaşanan gelişmeler bizim için önemlidir ve hükümet yetkililerimiz anlaşma için her zaman zemin hazırlamaya çalışmışlardır.
ABD başkanı Trump’a gelince maalesef o da PKK terör örgütüne binlerce tır silah ve mühimmat yardımı yaparak yaklaşık kırk yıldan bu yana yaptığımız mücadeleyi negatif yönde etkilemiştir.2017 yılında ise Rahip Bronson olayında doların 3 TL’den 7 TL ye çıkmasını, ülkemiz ekonomisine verdiği zararı, sınır güvenliğimizi sağlamak için yaptığımız girişimlerden birisi olan “barış pınarı” harekâtına engel olmasını unutmadık ve unutmayacağız. Daha da ötesi yaptıklarını bir müddet sonra itiraf etmek durumunda kalmıştır. Dolayısıyla ABD’den bize dost olmayacağı aşikardır.
Ülkemizde birçok Yahudi vatandaşlarımız bizlerle birlikte barış içinde kardeş gibi yaşamakta ve bizlerle yoğun şekilde iş birliği yapmaktadır. Durum böyle iken İsrail hükümetinin yukarıda anlatmaya çalıştığım insanlık dışı eylemleri kabul etmemiz mümkün değildir.
ABD başkanı Trump ise göreve geldikten yaklaşık iki ay sonra dünyanın 185 ülkesini ilgilendiren, dünya ticaretinin şekil değiştirmesine sebep olacak muhteviyatı olan ve ABD ye ihracat yapan ülkelere %10 ile %50 arasında değişen oranlarda ithalat vergisi koyması; özellikle ekonomik olarak en büyük rakibi olan Çin ile yoğun bir rekabet ortamı oluşturması dünya gündemindeki yerini korumaya devam etmektedir.
Konuya dönecek olursak Netanyahu ile Trump’ın iletişimi kesmesi ile ilgili Euronews ten aldığım bilgiler aşağıdaki gibidir.
Trump ve Netanyahu'nun ilişkilerinin bozulduğu ve ABD Başkanı'nın hayal kırıklığına uğradığı öne sürülüyor.
İsrail medyasında yer alan haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yla iletişimi kesme kararı aldı.
İsrail Ordu Radyosu muhabiri Yanir Cozin, X'te yaptığı paylaşımda, Trump'ın bu kararı Netanyahu'nun kendisini manipüle etmeye çalıştığı yönündeki endişeler nedeniyle aldığını yazdı.
Sağ görüşlü gazete Israel Hayom'un haberinde de Trump ve Netanyahu'nun ilişkilerinin bozulduğu ve ABD Başkanı'nın hayal kırıklığının arttığı belirtildi.
Son dönemde ABD'nin İran ile nükleer müzakerelere başlaması ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Mike Waltz'ın görevden alınması da Trump ile Netanyahu'nun ilişkilerinde kırılma yaşandığı şeklinde yorumlanmıştı.
Orta Doğu'da Netanyahu'suz seçenek mi?
İsrail basınında Trump'a yakın kaynaklara dayandırılan haberlerde ABD Başkanı'nın Netanyahu'dan beklediğini alamadığı ve Orta Doğu'da onsuz "adımlar" atmayı planladığı ifade edildi.
Trump'ın planladığı adımlardan birinin, ABD arabulucuğunda uzun süredir gündemde olan İsrail-Suudi Arabistan normalleşmesiyle ilgili olduğu öne sürülüyor.
Jerusalem Post gazetesi çarşamba günü, ABD'li yetkililerle Gazze'de rehin tutulan İsraillilerin aileleri arasında bir görüşme yapıldığını bildirmişti.
Görüşmede ismi açıklanmayan üst düzey ABD'li bir yetkilinin, İsrail'in ateşkes ve rehine anlaşmasının yenilenmesi müzakerelerindeki tutumunu eleştirdiği ve ABD'nin, İsrail olmadan da Suudi Arabistan ile bölgesel bir anlaşmaya varacağını söylediği belirtilmişti.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
