MAYIS 2025 HİZMET, PERAKENDE, TİCARET VE İNŞAAT SEKTÖRLERİNDE GÜVEN ENDEKSLERİ
Mayıs 2025 döneminde, Türkiye’nin ekonomik görünümüne ışık tutan hizmet, perakende ticaret ve inşaat sektörlerindeki güven endekslerinde genel olarak olumlu gelişmeler yaşanmıştır. Mevsim etkilerinden arındırılmış veriler, üç sektörde de bir önceki aya kıyasla güven seviyelerinin yükseldiğini göstermektedir. Bu durum, ekonomideki toparlanma sinyallerini ve sektörlerin önümüzdeki döneme yönelik iyimser beklentilerini ortaya koymaktadır.
Öncelikle hizmet sektöründen bahsetmek gerekirse, mayıs ayında hizmet sektörünün güven endeksi bir önceki aya göre %0,9 artışla 110,5 seviyesine yükselmiştir. Bu artış, sektörün mevcut durumuna ilişkin olumlu algının devam ettiğini gösterir. Hizmet sektöründe son üç aylık iş durumu endeksi %2,3 artışla 109,8 değerine ulaşırken, hizmetlere olan talepte de %1,6’lık bir artış gözlenmiştir. Bu veriler, hizmet sektörünün faaliyetlerinde hafif de olsa bir ivmelenme olduğunu ve talebin büyümeye devam ettiğini göstermektedir. Ancak gelecek üç aylık dönemde hizmetlere olan talep beklentisi %1,1 oranında düşüş göstererek 112,8 seviyesine gerilemiştir. Bu düşüş, sektörün önümüzdeki dönemle ilgili temkinli yaklaştığını, belki de küresel ya da yerel ekonomik belirsizliklere karşı dikkatli olduğu şeklinde yorumlanabilir.
Perakende ticaret sektörü güven endeksi de mayıs ayında artış trendini sürdürmüş ve %0,6 yükselerek 111,2 değerine ulaşmıştır. Sektörde son üç aylık iş hacmi ve satışlarda %1,6’lık bir azalma yaşanmasına rağmen, mevcut mal stok seviyesi endeksinde %1,3 artış olmuştur. Stok seviyesindeki bu artış, depolarda bulunan ürün miktarının azaldığı anlamına gelmektedir ve bu da satışların canlı seyrettiğine işaret eder. Önümüzdeki üç ay için iş hacmi ve satış beklentisi ise %2,4 oranında artarak 120,2’ye yükselmiştir. Bu da perakende sektöründe işletmelerin gelecek döneme dair iyimser olduklarını, satışların artacağına inandıklarını göstermektedir.
İnşaat sektöründe ise güven endeksi mayıs ayında oldukça dikkat çekici bir şekilde %3,9 artış göstererek 88,4 seviyesine çıkmıştır. Her ne kadar bu değer 100’ün altında kalarak sektörün genel olarak henüz tam anlamıyla iyimser olmadığına işaret etse de hızlı artış sektörde toparlanma sürecinin başladığını göstermektedir. Alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyinde %2,3’lük bir artış yaşanması, sektördeki talebin güçlendiğine işaret eder. Ayrıca önümüzdeki üç aylık dönemde toplam çalışan sayısı beklentisindeki %5,5’lik artış, inşaat sektöründeki istihdamın genişleyeceği yönünde önemli bir gösterge olarak öne çıkmaktadır. Bu da sektörün yeni projeler ve faaliyetlerle büyümeye devam edeceği anlamına gelmektedir.
Güven endekslerinin genel yapısına baktığımızda, endekslerin 0 ile 200 arasında değiştiğini ve 100 seviyesinin kritik bir eşik olduğunu görüyoruz. Endeks 100’ün üzerinde olduğunda sektörün mevcut ve gelecek döneme yönelik iyimser olduğu, 100’ün altında kaldığında ise kötümserlik hâkim olduğu kabul edilir. Mayıs 2025 verilerine göre, hizmet ve perakende ticaret sektörlerinde güven endeksleri 100’ün üzerinde seyretmekte, bu da ekonomide bu alanlarda olumlu beklentilerin sürdüğünü göstermektedir. İnşaat sektörü ise 100’ün altında kalmasına rağmen son dönemdeki güçlü artışla umut vaat etmektedir.
Sonuç olarak, mayıs ayı verileri Türkiye ekonomisinin hizmet ve perakende ticaret alanlarında istikrarlı ve pozitif bir seyir izlediğini ortaya koymaktadır. İnşaat sektöründe ise henüz tam anlamıyla güçlü bir iyimserlik söz konusu olmasa da endekslerdeki yükseliş bu alandaki toparlanmanın işaretlerini vermektedir. Sektörlerin gelecek dönemle ilgili beklentileri karışık olmakla birlikte, genel olarak ekonomik aktivitenin canlanmaya devam edeceği ve güven ortamının korunacağı söylenebilir. Bu da ekonomide sürdürülebilir büyüme ve istihdam artışı açısından olumlu bir işaret olarak değerlendirilebilir.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
