EYLÜL 2025 MOTORLU KARA TAŞIT İSTATİSTİKLERİ
Türkiye’de motorlu kara taşıtları piyasası 2025’in Eylül ayında bir miktar ivme kaybetti. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı verilere göre, Eylül ayında trafiğe kaydı yapılan toplam taşıt sayısı 196 bin 338 oldu. Bu rakam, bir önceki aya göre %8,7, geçen yılın aynı ayına göre ise %7,6 oranında düşüşe işaret ediyor.
Eylül ayında trafiğe yeni katılan taşıtların %45,3’ünü motosikletler, %40,9’unu otomobiller, %8,8’ini kamyonetler oluşturdu. Diğer taşıt türleri içinde traktörler %1,8, kamyonlar %1,5, minibüsler %1,2, otobüsler %0,4 ve özel amaçlı taşıtlar %0,1 pay aldı.
Bu dağılım, Türkiye yollarında iki temel eğilimin belirginleştiğini gösteriyor: bir yanda bireysel ulaşımda motosikletlerin giderek daha fazla tercih edilmesi, diğer yanda ise elektrifikasyon sürecinin etkisiyle otomobillerde yakıt ve motor tipi çeşitliliğinin hızla artması.
Aylık Gerileme, Yıllık Durgunluk: Pazarda Mevsimsel Etki Hâkim
Trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, ağustos ayına kıyasla minibüslerde %67,6, otobüslerde %29,3 ve özel amaçlı taşıtlarda %24,6 artarken, otomobilde %15,4, motosiklette %5,9 oranında azaldı. Bu tablo, ticari araç segmentinde mevsimsel canlanmanın, bireysel araç talebindeki yavaşlamayı dengelemeye çalıştığını ortaya koyuyor.
Yıllık bazda değerlendirildiğinde ise, otomobil kayıtları %28,3 oranında artış göstermesine karşın, motosiklet kayıtları %26,4, kamyon kayıtları %10,1 ve traktör kayıtları %43,1 oranında geriledi. Bu durum, özellikle kırsal bölgelerde ekonomik daralma ve maliyet artışlarının traktör talebini sınırladığını, buna karşılık kent merkezlerinde bireysel ulaşım ihtiyacının otomobil ve özel araç talebini desteklediğini gösteriyor.
Toplam Taşıt Sayısı 33 Milyonu Aştı
Eylül ayı sonu itibarıyla Türkiye’de trafiğe kayıtlı taşıt sayısı 33 milyon 20 bin 263 oldu. Bu toplam içinde otomobiller %51,6 ile en geniş paya sahip olurken, motosikletler %21,0, kamyonetler %14,7, traktörler %7,0, kamyonlar %3,1 oranında pay aldı.
Söz konusu tablo, Türkiye’nin motorlu taşıt parkının hâlâ büyük ölçüde karayolu taşımacılığına ve bireysel ulaşım modellerine dayandığını gösteriyor. Özellikle kentleşme hızının artmasıyla birlikte motosikletlerin toplam payının son yıllarda belirgin biçimde yükseldiği görülüyor.
Devirlerde Canlılık: 1 Milyon Araç El Değiştirdi
Sıfır araç pazarında yavaşlama sinyalleri alınsa da ikinci el piyasasında hareketlilik sürüyor. TÜİK verilerine göre Eylül ayında 1 milyon 19 bin 994 taşıtın devri gerçekleştirildi. Bu devirlerin %66,7’si otomobil, %14,3’ü kamyonet, %11,7’si motosiklet oldu.
Bu tablo, yüksek kredi maliyetlerinin ve sıfır araç fiyatlarındaki artışın tüketicileri ikinci el piyasasına yönlendirdiğini gösteriyor. Ayrıca ikinci el araç devrindeki bu yoğunluk, motorlu taşıt piyasasının genel ekonomik görünümle doğrudan bağlantılı olduğunu da kanıtlıyor.
Otomobil Pazarında Marka Sıralaması: Renault Zirvede, Yerli TOGG İlk 20’de
Eylül ayında 80 bin 390 adet otomobilin trafiğe kaydı yapıldı. Marka bazında bakıldığında, Renault %13,4 ile ilk sırada yer aldı. Onu Fiat (%8,8), Volkswagen (%7,3), Toyota (%6,2) ve Hyundai (%5,8) takip etti.
Yerli üretim markalar arasında TOGG’un payı %2,2 olarak açıklandı. Bu oran, elektrikli araç segmentindeki yükselişiyle birlikte değerlendirildiğinde, TOGG’un pazardaki konumunu istikrarlı biçimde güçlendirdiğini ortaya koyuyor.
Yılın İlk Dokuz Ayında Düşüş Eğilimi
2025 yılının Ocak-Eylül döneminde 1 milyon 758 bin 680 taşıt trafiğe kaydedildi. Bu rakam, geçen yılın aynı dönemine göre %10,3 oranında azalış anlamına geliyor.
Buna karşılık, trafikten kaydı silinen taşıt sayısının %68,8 artarak 38 bin 769’a çıkması, araç parkında doğal yenilenme sürecinin hızlandığını ortaya koyuyor. Net artışla birlikte, söz konusu dönemde Türkiye’nin toplam araç parkı 1 milyon 719 bin 911 adet yükseldi.
Yakıt Tercihlerinde Dönüşüm: Hibrit ve Elektrikli Araçlar Yükseliyor
Ocak-Eylül döneminde trafiğe kaydı yapılan otomobillerin %45,7’si benzin, %26,8’i hibrit, %17,2’si elektrikli, %9,2’si dizel ve %1,1’i LPG yakıtlı araçlardan oluştu.
Bu tablo, Türkiye’de enerji dönüşümünün motorlu taşıt piyasasına da güçlü biçimde yansıdığını gösteriyor. Elektrikli araçların toplam kayıtlardaki payı geçen yıl %10’un altındayken, 2025 itibarıyla neredeyse her beş yeni otomobilden birinin elektrikli hale geldiği görülüyor.
Eylül sonu itibarıyla trafikteki 17 milyon 27 bin otomobilin %33,0’ı dizel, %30,7’si benzin, %30,6’sı LPG, %3,5’i hibrit ve %1,9’u elektrikli. Bu veriler, elektrifikasyon sürecinin henüz erken aşamasında olunduğunu ancak hibrit modellerin hızlı biçimde yaygınlaştığını gösteriyor.
Motor Hacmi ve Renk Tercihleri
Ocak-Eylül döneminde kaydı yapılan otomobillerin %29,6’sı 1300 cc ve altı motor hacmine sahip. Küçük motor hacimli araçlara olan bu yoğun talep, yakıt ekonomisi ve vergisel avantajların tüketici tercihlerinde belirleyici olmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
Renk tercihlerinde ise gri tonlar liderliği koruyor. 2025’in ilk dokuz ayında kaydı yapılan otomobillerin %40,1’i gri, %24,6’sı beyaz, %13,6’sı siyah, %11,8’i mavi oldu. Yeşil, kırmızı, sarı gibi renklerin payı ise düşük seviyelerde kaldı.
Sonuç: Pazar Soğuyor, Dönüşüm Isınıyor
Genel tabloya bakıldığında, Eylül 2025 motorlu kara taşıtları verileri, iç pazarda mevsimsel bir yavaşlama yaşandığını ancak yapısal dönüşümün güçlenerek devam ettiğini ortaya koyuyor. Elektrikli ve hibrit araçların yükselişi, yerli üretim modellerin pazardaki varlığını pekiştirirken, yüksek maliyetler nedeniyle ikinci el pazarının önemi artıyor.
Türkiye’nin 33 milyonu aşan araç parkı, sadece ulaştırma ve ekonomi politikalarının değil, aynı zamanda enerji dönüşümü ve sürdürülebilir ulaşım stratejilerinin de merkezinde yer almayı sürdürüyor.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
