2025 yılının ağustos ayında 215 bin 130 taşıtın trafiğe kaydı yapılmış durumda. Bunun yaklaşık yarısı otomobil (%44,1), diğer yarısına yakın kısmı ise motosiklet (%43,9). Yani her iki kayıttan biri otomobil, diğeri motosiklet. Bu tablo Türkiye’de motosiklet kullanımının ciddi bir yaygınlaşma eğilimine girdiğini açık biçimde ortaya koyuyor. Özellikle şehir içi ulaşımda maliyet avantajı, artan yakıt fiyatları ve trafikte hareket kabiliyeti motosikleti cazip hale getirmiş görünüyor.
Ağustos ayında trafiğe çıkan kamyonetlerin payı %8, traktörlerin payı %1,5, kamyonların payı %1,4 düzeyinde. Minibüs (%0,7), otobüs (%0,3) ve özel amaçlı taşıtlar (%0,1) ise görece düşük oranlarda kalıyor. Bu da Türkiye’de bireysel ulaşıma yönelik araçların, toplu taşımaya yönelik araçlara kıyasla daha fazla öne çıktığını gösteriyor.
Aylık ve Yıllık Değişimler
Bir önceki aya göre kayıtlar %16,4 azaldı. Bu düşüş özellikle yaz aylarındaki talep dalgalanmalarıyla ilişkili olabilir. Detaylara bakıldığında;
Otobüs ve minibüs kayıtlarında artış,
Otomobil, motosiklet, kamyonet ve traktör kayıtlarında belirgin azalış söz konusu.
Bu tablo, ekonomik belirsizlikler ve kur hareketlerinin araç talebine etkisini düşündürüyor.
Yıllık karşılaştırmaya baktığımızda ise tablo farklı: Geçen yılın aynı ayına göre kayıtlar %1,8 artmış. Özellikle otomobil kayıtlarında %43,5’lik ciddi bir artış göze çarpıyor. Buna karşın traktör, kamyonet ve motosiklette düşüşler dikkat çekiyor. Buradan, tarım ve lojistik odaklı araçların talebinde zayıflama, buna karşılık bireysel araç talebinde canlanma olduğu sonucunu çıkarabiliriz.
Toplam Araç Stoku
Ağustos sonu itibarıyla Türkiye’de 32 milyon 828 bin 821 motorlu kara taşıtı trafiğe kayıtlı. Bunun yarısından fazlası (%51,6) otomobil. Motosikletlerin payı %20,9’a çıkmış durumda. Bu oran, 10 yıl öncesiyle kıyaslandığında motosikletin ulaşımdaki rolünün hızla arttığını gösteriyor.
Devirler
Ağustos ayında yaklaşık 1 milyon taşıt el değiştirdi. Bu rakam, ikinci el piyasasının ne kadar hareketli olduğunu ortaya koyuyor. Satışların %67’sini otomobiller oluştururken, kamyonet ve motosiklet devri de önemli paylara sahip. Burada da ekonomik koşulların ikinci el piyasasını canlı tuttuğu görülüyor.
Otomobil Pazarında Markalar
Ağustos ayında trafiğe kaydı yapılan 94 bin 989 otomobilin markalara göre dağılımında Renault (%12,7) ilk sırada yer alıyor. Onu Fiat, Volkswagen, Hyundai, Toyota gibi markalar izliyor. Son dönemde dikkat çeken markalardan BYD (%5,2), elektrikli araç girişimleriyle pazarda güçlü bir yer edinmeye başladığını kanıtlıyor. Çin menşeli markaların (Chery, BYD) kısa sürede üst sıralara çıkması, Türkiye otomotiv pazarında ciddi bir dönüşümün işareti.
Ocak-Ağustos Dönemi
Yılın ilk sekiz ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı 1,56 milyon, geçen yılın aynı dönemine göre %10,7 azalma var. Buna rağmen trafikten silinen araç sayısının düşük kalması nedeniyle net araç parkı artmaya devam ediyor.
Yakıt türlerine bakıldığında benzinli (%45,4) ve hibrit (%26,8) araçların yükseldiği, elektrikli araçların payının %17,6’ya çıktığı görülüyor. Bu oran, Türkiye’nin enerji dönüşümünde otomotivin hızlı bir rol üstlendiğini gösteriyor. Dizel araçların payı %9,2’ye kadar gerilemiş durumda.
Ağustos sonu itibarıyla kayıtlı otomobil parkında hâlâ dizel ve LPG ağırlığı var, fakat hibrit ve elektrikli araçların toplamda %5’in üzerine çıkması uzun vadede dönüşümün hızlanacağına işaret ediyor.
Silindir Hacmi ve Renk Tercihleri
Motor hacmi açısından en çok tercih edilen segment 1300 cc ve altı (%29,3). Bu durum hem yakıt tasarrufu hem de vergi avantajlarıyla ilişkilendirilebilir.
Renklerde ise gri (%40,2) ve beyaz (%24,4) yine ilk sıralarda. Siyah ve mavi de popüler renkler arasında. Bu tercihler tüketicinin daha sade ve piyasada kolay satılabilir renklere yöneldiğini gösteriyor.
Genel Değerlendirme
Ağustos 2025 verileri bize şu tabloyu sunuyor:
Motosiklet yükselişi sürüyor.
Elektrikli ve hibrit araçlar giderek daha fazla tercih ediliyor.
İkinci el piyasası çok canlı.
Marka sıralamasında Çin etkisi hızla büyüyor.
Renk ve motor hacmi tercihlerinde tasarruf ve yeniden satış kolaylığı belirleyici.
Bu veriler ışığında önümüzdeki dönemde şehir içi ulaşımda motosikletin, bireysel kullanımda ise elektrikli ve hibrit araçların daha baskın hale geleceği öngörülebilir.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
