2025 EKİM MOTORLU KARA TAŞITLARI
Türkiye’de motorlu kara taşıtları trafiği Ekim 2025’te yavaşlama eğilimi gösterdi. TÜİK verilerine göre ay boyunca trafiğe 178 bin 481 yeni taşıt kaydedildi. Bu rakam hem aylık hem yıllık bazda düşüşe işaret ederken, araç türlerine göre dağılım tüketicilerin tercihlerini ve ekonomik koşulların etkisini yeniden gözler önüne serdi.
Otomobiller hâlâ açık ara önde
Ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıtların neredeyse yarısını (%49,1) otomobiller oluşturdu. Otomobil pazarının güçlenmesinde, seçim sonrası görece kur istikrarının ve otomobil markalarının agresif kampanyalarının etkisi olduğu değerlendiriliyor. Motosikletlerin toplam kayıtlardaki payı %34,5 ile ikinci sırada yer alırken, ticari amaçlı kullanılan kamyonetlerin payı %11,4 olarak kaydedildi. Traktör, kamyon, minibüs, otobüs ve özel amaçlı taşıtlar ise toplamın %5’inden azını oluşturdu.
Aylık değişimde sert dalgalanmalar
Ekim ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı, bir önceki aya göre %9,1 geriledi. Özellikle motosiklet kayıtlarında %30,8’lik sert düşüş dikkat çekti. Yaz aylarında artan motosiklet talebi, ekonomik koşullar ve kredi kısıtlarıyla birlikte sonbahar döneminde hız kesti. Minibüslerde %44’ü aşan düşüş de ticari ulaşımdaki yavaşlamaya işaret ediyor.
Öte yandan kamyonet (%18,3), otomobil (%9) ve kamyon (%7,1) gibi yük ve bireysel kullanım ağırlıklı segmentlerde artış kaydedildi. Bu tablo, bireysel alımlarda yavaşlama görülse de ticaret ve lojistik sektörünün taşıt ihtiyacının sürdüğünü gösteriyor.
Yıllık bazda düşüş %15’e yaklaştı
Geçen yılın aynı ayına göre bakıldığında trafiğe kaydı yapılan taşıtlarda toplam %14,8’lik azalma var. Motosiklet ve traktördeki düşüş burada da belirgin: motosikletlerde %42, traktörde %37 daralma oldu. Buna karşılık otomobil ve kamyonette kaydedilen artış, iç pazarda toparlanmanın henüz tamamen kaybolmadığını gösteriyor.
Trafikteki toplam araç sayısı 33,2 milyonu aştı
Ekim ayı sonu itibarıyla Türkiye yollarındaki toplam motorlu taşıt sayısı 33 milyon 193 bin 636’ya yükseldi. Araç parkının yarısını (%51,6) otomobiller oluştururken, motosikletler %21,1 ile ikinci sırada. Bu veri, özellikle genç nüfusun bulunduğu kentlerde motosikletin giderek kalıcı bir ulaşım aracı haline geldiğini gösteriyor.
Devir işlemlerinde 981 bin adedi görüldü
Ekim ayında noterler aracılığıyla toplam 981 bin 225 taşıt el değiştirdi. Devirlerin %68’i otomobillerden oluştu. Bu veri, yüksek kredi faizlerine rağmen ikinci el piyasasının canlılığını koruduğunu ortaya koyuyor. Motosikletlerde devir oranı %9,8 ile dikkat çekici bir seviyede.
Markalar sıralaması: Volkswagen birinci, TOGG %4,1 pay ile ilk 10’da
Ay içinde trafiğe kaydı yapılan 87 bin 624 otomobilin markalara göre dağılımında Volkswagen (%12,8) ilk sırada yer aldı. Renault (%10,7) ve Fiat (%6,8) marka bazında öne çıkarken, yerli otomobil markası TOGG’un payı %4,1 ile Skoda ve Nissan gibi global markaları geride bıraktı. Bu tablo, yerli elektrikli araç girişiminin iç pazarda güçlü bir yer edindiğini gösteriyor.
10 ayda kayıtlar 1,94 milyona ulaştı
Ocak–Ekim döneminde 1 milyon 937 bin 161 taşıt trafiğe kaydedildi. Geçen yılın aynı dönemine göre %10,8’lik düşüş yaşansa da araç parkı büyümeye devam etti. Bu süreçte trafikten silinen araç sayısı ise %63,5 gibi yüksek bir artışla 43 bin 823 oldu.
Yakıt tercihlerinde değişim hızlanıyor: Benzin ve hibrit önde, elektrikli yükseliyor
Yılın ilk 10 ayında kaydedilen 877 bin 251 otomobilin neredeyse yarısı benzinli (%46,3). Ancak hibrit araçların payı %26,5’e ulaşmış durumda. Elektrikli otomobillerin ise %16,9'a yükselmesi otomotivde dönüşüm sürecini net şekilde ortaya koyuyor. Dizelin payı %9,1’e kadar düşerken LPG’li otomobiller artık toplam kayıtların sadece %1,2’sini oluşturuyor.
Trafiğe kayıtlı mevcut otomobil parkında ise durum farklı: Dizel %32,9 ile hâlâ ilk sırada. Bu fark, dizel motorlu araçların özellikle geçmiş yıllardaki yüksek satış dönemlerinden kalan mirasını yansıtıyor.
Küçük motorlu ve gri otomobil tercih ediliyor
Ocak–Ekim döneminde kaydı yapılan otomobillerin %30’u 1300 cc ve altı motor hacmine sahip. Küçük motorlara yöneliş; yakıt tasarrufu, MTV avantajı ve fiyat uygunluğu nedeniyle sürüyor.
Renk tercihlerinde gri (%40,1) ilk sırada. Beyaz (%24,8) ve siyah (%13,4) onu takip ediyor. Mavi ve yeşil gibi renklerin payı artarken kırmızı araçların payı sadece %3,7.
Sonuç: Taşıt piyasasında dengelenme yılı
2025’in son çeyreğine girilirken taşıt piyasasında hem talep yapısında hem de araç türlerindeki dağılımda önemli değişimler yaşanıyor. Ekonomik yavaşlama, taşıt kredi faizlerindeki yüksek seyir ve tüketici güvenindeki kırılgan seyrin kayıt sayılarını baskıladığı açık. Ancak elektrikli ve hibrit araçların payındaki hızlı artış, pazarın uzun vadeli dönüşümüne dair güçlü bir işaret veriyor.
Önümüzdeki dönemde kamuda yeşil dönüşüm politikalarının ve yerli üretim elektrikli araçların etkisiyle yakıt tercihlerindeki değişim daha da hızlanabilir. Buna karşın motosiklet talebinin ekonomik koşullarla paralel dalgalanmalar göstermesi bekleniyor.
Türkiye’nin taşıt parkı büyümeye devam ediyor, ancak büyümenin niteliği artık eskisinden farklı: daha çok küçük motor, daha çok elektrik ve hibrit, daha çok gri.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
