ELDEKİ VERİLERE GÖRE 2025 YILINDA BİTKİSEL ÜRETİM AZALACAK
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılına ilişkin ilk bitkisel üretim tahminlerine göre, Türkiye genelinde tarımsal üretimde ciddi düşüşler bekleniyor. Tahıl ve diğer bitkisel ürünlerde, sebzelerde ve özellikle meyvelerde üretimin azalacağı öngörülüyor.
Buna göre, 2025 yılında:
Tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde (yem bitkileri hariç) yaklaşık 71,4 milyon ton üretim bekleniyor. Bu, geçen yıla göre %5,3 azalış anlamına geliyor.
Sebze üretiminin yaklaşık 33 milyon ton olacağı ve %1,7 oranında düşeceği tahmin ediliyor.
Meyve, içecek ve baharat bitkileri üretiminin ise %24,4 gibi yüksek bir oranda azalarak 21,4 milyon ton düzeyine gerilemesi bekleniyor.
TAHIL ÜRETİMİNDE GENEL AZALIŞ
Tahıl ürünleri grubunda 2025 yılı toplam üretiminin 37,4 milyon ton civarında olacağı tahmin ediliyor. Bu miktar, bir önceki yıla göre %4,1 daha düşük. Bazı ürünlerdeki tahmin edilen değişiklikler şöyle:
Buğday: %5,8 azalarak 19,6 milyon ton
Arpa: %8 azalarak 7,5 milyon ton
Çavdar: %5,5 azalışla 243 bin ton
Yulaf: %23,1 azalışla 300 bin ton
Mısır: %4,9 artışla 8,5 milyon ton
Baklagillerde nohut üretimi 605 bin ton, kuru fasulye 283 bin ton, kırmızı mercimek 340 bin ton olarak öngörülüyor. Patates üretiminin ise %13 düşüşle 6 milyon ton olacağı tahmin ediliyor.
Yağlı tohumlar arasında soya üretimi %11,1 azalarak 160 bin ton, ayçiçeği üretimi ise %4,8 artışla 2,3 milyon ton olacak.
Şeker pancarı üretiminin ise %6,5 azalarak 21,5 milyon ton düzeyinde gerçekleşmesi bekleniyor.
SEBZE ÜRETİMİNDE KÜÇÜK ÖLÇEKLİ DÜŞÜŞ
Sebze üretiminde genel düşüş oranı %1,7 olarak öngörülüyor. Yaklaşık 33 milyon ton üretim bekleniyor. Ürün bazında farklılıklar dikkat çekiyor:
Karpuz: %3,5 artış
Kuru soğan: %2,6 artış
Patlıcan: %3,3 artış
Domates: %5,7 azalış
Salçalık kapya biber: %3,7 azalış
Taze fasulye: %4,5 azalış
MEYVE ÜRETİMİNDE CİDDİ DÜŞÜŞLER
Meyve, içecek ve baharat bitkilerinin üretiminde %24,4 gibi yüksek oranlı bir düşüş öngörülüyor. Yaklaşık 21,4 milyon ton üretim bekleniyor. Ürün bazında dikkate değer azalışlar şunlar:
Elma: %38,7 azalış
Çilek: %4 azalış
Şeftali: %32,1 azalış
Nektarin: %35,5 azalış
Kiraz: %55,7 azalış
Üzüm: %18,6 azalış
Turunçgiller grubunda ise:
Mandalina: %0,6 artış
Portakal: %12,4 azalış
Limon: %20,9 azalış
Sert kabuklu meyvelerde:
Fındık: %27,5 azalış
Ceviz: %27,7 azalış
Antep fıstığı: %54,6 azalış
Muz üretiminde önemli bir değişiklik beklenmezken, zeytin üretiminin %40 oranında azalacağı tahmin ediliyor.
SONUÇ OLARAK
Bu tahminler, 2025 yılında bitkisel üretimin özellikle meyve grubunda önemli ölçüde düşeceğini gösteriyor. Sebzelerde daha sınırlı bir gerileme söz konusu. Tahıllarda ise mısır dışındaki tüm ürünlerde azalma bekleniyor. Bu veriler; tarım politikalarının, destekleme sistemlerinin ve üretim planlamalarının yeniden gözden geçirilmesini gerekli kılıyor. Ayrıca gıda fiyatları ve ihracat gelirleri üzerinde de etkili olabileceği unutulmamalı.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
