Ülkemizde uzunca bir süreden bu yana devam eden konut krizi maalesef devam ediyor ve yerini yavaş yavaş barınma sorununa bırakmaya başladı. Özellikle büyük kentlerimizde başta dar ve sabit gelirli vatandaşlar olmak üzere hepimizi ilgilendiren bu konunun çözümü için hükümet tarafından bazı önlemler alınmış durumda. Son yaşadığımız dönemde ev sahibi kiracı ilişkilerinden doğan olumsuzlukları yazılı ve görsel basından izlemekteyiz.
Konut sorunu sadece bu iktidarın değil, uzun yıllardan bu yana hükümetlerin çözüm aradığı bir konudur.1980 li yıllarda merhum Turgut Özal döneminde konut arzını arttırmak için tüm ülkede kooperatifleşme adımları hızla yayılmıştı ve kâr amacı gütmediği için tüm gelir gruplarının ev sahibi olabilmesine olanak tanımıştı. Günümüzde de aynı işlem uyarlanabilmesi enflasyonist ortam olduğu için zor olabilir ama imkânsız değildir.
Yaşadığımız yüksek enflasyon, yabancılara vatandaşlık karşılığı gayrimenkul satışları, depremden sonra hızla artan kentsel dönüşüm projeleri ve en önemlisi yüzyılın felaketi olarak adlandırılan (Allah tekrarını vermesin) yaşadığımız deprem felaketinden sonra on binlerce binanın yerle bir olması ve zorunlu olarak depremzede vatandaşlarımızın diğer kentlere göç etmesi sonucu ülkemizde doğal olarak konut açığı oluşmuştur. Bu sebeplere ilave olarak ülkemize gelen sığınmacıları da unutmamamız gerekir.
Konut sorununun çözülebilmesi için hükümet 2025 yılı için bir kampanya başlatmış bulunmaktadır ve daha çok orta gelirliler için geçerlidir. Ancak taksit miktarı yüksek olduğu için dar ve sabit gelirlilerin faydalanması çok zordur.
TÜİK tarafından yayınlanan 2024 yılı 4. Çeyrek yapı izin istatistikleri aşağıdaki gibidir.
Yapı ruhsatı verilen binaların yüzölçümü %16,5 azaldı
Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, 2024 yılı IV. çeyreğinde belediyeler tarafından yapı ruhsatı verilen bina sayısı %16,7, daire sayısı %17,4 ve yüzölçümü %16,5 azaldı.
Toplam yüzölçümün %54,2'si konut alanı olarak gerçekleşti
Belediyeler tarafından 2024 yılı IV. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen binaların toplam yüzölçümü 52,4 milyon m² iken; bunun 28,4 milyon m²'si konut, 12,1 milyon m²'si konut dışı ve 11,9 milyon m²'si ise ortak kullanım alanı olarak gerçekleşti.
En yüksek yüz ölçüm payı %69,9 ile iki ve daha fazla daireli binaların oldu
Belediyeler tarafından 2024 yılı IV. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen binaların kullanma amacına göre en yüksek yüz ölçüm payına 36,6 milyon m² ile iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bunu 4 milyon m² ile sanayi binaları ve depolar izledi.
Yapı kullanma izin belgesi verilen binaların yüzölçümü %13,3 arttı
Bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, 2024 yılı IV. çeyreğinde belediyeler tarafından yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısı %10,5, daire sayısı %16,9 ve yüz ölçüm %13,3 arttı.
Toplam yüzölçümün %55,5'i konut alanı olarak gerçekleşti
Belediyeler tarafından 2024 yılı IV. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen binaların toplam yüzölçümü 42,4 milyon m² iken; bunun 23,5 milyon m²'si konut, 9,6 milyon m²'si konut dışı ve 9,2 milyon m²'si ise ortak kullanım alanı olarak gerçekleşti.
En yüksek yüz ölçüm payı %71,3 ile iki ve daha fazla daireli binaların oldu
Belediyeler tarafından 2024 yılı IV. çeyreğinde yapı kullanma izin belgesi verilen binaların kullanma amacına göre en yüksek yüz ölçüm payına 30,2 milyon m² ile iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar sahip oldu. Bunu 2,9 milyon m² ile sanayi binaları ve depolar izledi.
Kaynak: TÜİK
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
