Elektrikli Bisiklet, Scooter ve Motosiklet Kullanımında Gerçek Güvenlik Ne Demek?
Şehirler büyüdükçe bireysel ulaşım arayışları da hızla çeşitleniyor. Bu çeşitlenmenin en dikkat çekici unsurları ise elektrikli scooter, bisiklet ve motosikletler. Ne var ki bu araçların kullanımındaki artış, beraberinde ciddi ve kontrolsüz bir güvenlik sorununu da getiriyor.
Her gün sokaklarda karşımıza çıkan manzara artık sıradanlaşıyor fakat kesinlikle normalleşmemesi gereken görüntüler.
Sol şeritte aniden beliren motosikletler,
Kaldırımda hızla ilerleyen scooter kullanıcıları,
Araçların arasında zikzak yapan sürücüler,
Ters yönde giden, kırmızı ışıkta geçen elektrikli bisikletler...
Kask Takmakla Önlem Alınmış Olmaz
Toplumda sıkça duyulan bir savunma var: “Kask takıyor ya, bir şey olmaz.”
Oysa bu bakış açısı konuyu son derece yüzeysel ele almak demek. Kask, sadece bir darbe anında başı korur; ama trafik kurallarına uymamak, yanlış şerit kullanmak ve eğitimsiz sürüş felaketin kendisini engellemez.
Gerçek güvenlik; donanımla birlikte bilinç, eğitim, denetim ve doğru altyapının bir araya gelmesiyle sağlanır.
En Kritik Eksiklik: Ehliyetsiz Kullanım ve Sıfır Eğitim
Elektrikli scooter ve bisiklet kullanıcıları için ülkemizde herhangi bir ehliyet ya da trafik bilgisi zorunluluğu bulunmuyor. Özellikle trafiğin yoğun olduğu ana arterlerde bu durum, ciddi güvenlik riski yaratıyor.
Bugün;
Kimin hangi hızla gideceği,
Hangi alanı kullanabileceği,
Nerede durup nerede geçeceği
tamamen kullanıcının inisiyatifine bırakılmış durumda.
Oysa Avrupa’da bu araçlar için yaş sınırı, hız limiti ve sürüş alanı kurallarıyla birlikte eğitim ve denetim sistemleri mevcut.
Sokakta Kullanmakla Ana Caddede Kullanmak Aynı Şey Değildir
Elektrikli scooter ve bisikletler mahalle aralarında, düşük hızda ve yaya alanlarından uzak şekilde kullanıldığında görece risksiz olabilir. Ancak aynı araçla E-5, TEM ya da şehir merkezindeki kavşaklara çıkıldığında risk katlanarak artar.
Şu an Türkiye’de bu farkı gözeten herhangi bir yasal düzenleme bulunmuyor.
Sonuç?
Mahallesinde araç süren biri, aynı hızla şehir trafiğine çıkabiliyor. Bu da hem kendi canını hem de diğer yol kullanıcılarını tehlikeye atıyor.
Kaldırımlar Yayalara Aittir
Yayalar şehir içi yaşamın en savunmasız kullanıcılarıdır. Ancak özellikle son dönemde scooter ve motosikletlerin kaldırımları işgal etmesi, çocukları, yaşlıları, engelli bireyleri ve tüm yayaları doğrudan tehdit eder hale geldi.
Unutmayalım:
Kaldırımlar hız yapılacak yollar değil, güvenle adım atılacak alanlardır.
Bu nedenle denetimler artırılmalı ve kaldırımları işgal eden her araca caydırıcı yaptırımlar uygulanmalıdır.
Peki Gerçek Çözüm Ne?
Motosiklet, bisiklet ve scooter için özel şerit altyapıları oluşturulmalı.
Elektrikli araçlar için yaş + eğitim + ehliyet zorunluluğu getirilmeli.
Kaldırımlar yalnızca yayalara ait olmalı, denetimler sıklaştırılmalı.
Ekipman yeterlidir algısı terk edilip, bilinç ve kültür oluşturulmalı.
Sürüş alanına göre farklı hız ve sorumluluk tanımlamaları yapılmalı.
Kurye sistemlerinde işveren baskısına karşı denetim ve destek mekanizmaları kurulmalı.
Trafik güvenliği sadece refleks değil, kültür ve sistem meselesidir.
Kask bir önlemdir; ama eğitimsizlik ve denetimsizlik önünde duramaz.
Kaldırım yayaya, şerit araca, bilinç hepimize lazımdır.
“Trafik Canavarı Olma, Cengâver Ol!”
Kuralla sür, farkındalıkla yaşat.
