Sevgili Okuyucularım,
Bu hafta finansı farklı bir boyutuyla ele alıyorum. Son çalıştığım firma küçülme kararı aldığından iş arayışındayım ve uzmanlık alanım olan finans konusunda bazı gözlemlerimi paylaşmak istiyorum. Finans Müdürü veya Direktörü olarak görüştüğüm firmalarda fark ettim ki, pek çok şirket finans ve muhasebeyi aynı kefeye koyuyor veya tek kişiye iki koca departmanın işini yüklemeye çalışıyor. Bu durum, sadece iş yükünü artırmakla kalmıyor, aynı zamanda şirketlerin performansını da olumsuz etkiliyor.
Kurumsal ve büyük firmaların çoğunda finans ve muhasebe ayrı departmanlardır. Evet, dirsek temasında çalışırlar; et tırnak gibi birbirlerine bağlıdırlar. Ancak, yaptıkları işler temelde farklıdır. Finans yöneticisi, hesap planını, muhasebe hesap kodlarını ve bunların çalışma prensiplerini bilir. Muhasebenin girdiği verilerden mizan, bilanço ve gelir tablosu hazırlarken, bu hesaplarda ters giden bir şey varsa hemen tespit eder ve muhasebenin veri ve kestiği faturaları kontrol edebilir. Ancak uzmanlık alanı, firmanın verilerinden hazırladığı bilanço, gelir tablosu ve nakit akışı ile firmanın fotoğrafını çekmek, analizini yapmak ve durum tespiti sonrasında stratejik önerilerde bulunmaktır.
Finans uzmanı, alacak ve ödeme dengesini iyi yönetir, piyasadaki alacakların tahsilatını sağlar, fona ihtiyaç varsa uygun maliyetli kaynak ve kredi bulur, bütçeyi hazırlar ve sürekli kontrol eder. Bütçeden sapma varsa tespit eder, piyasadaki güncel gelişmeleri ve sektörü takip eder, risk analizi yapar ve yönetimi sürekli bilgilendirir. Risk kapsamında mevzuatı, sigorta ve mali konuları sürekli kontrol eder. Hukuk danışmanı ve mali müşavir ile de sıkı temastadır ve diğer departman müdürleri ile yakın çalışır. Şirketin kaynaklarının ve bütçesinin doğru kullanıldığından emin olur, maliyetleri kontrol eder, aylık, çeyrek ve yıl sonu raporlarıyla firmanın paydaş ve bankalara doğru tanıtılmasını sağlar. Firmanın tüm sırlarını bilir; evet, istese muhasebeyi de yapabilir. Ancak bu durumda asıl uzmanlık alanlarında yetişememe ve kontrol kaybı riski doğar.
Muhasebe yöneticisi ise veri girişi, verilerin doğru hesap ve maliyetlere aktarılması, fatura kesilmesi, faturanın kesilirken güncel KDV mevzuatına uygun olmasını sağlamak, maliyet ve vergi açısından doğru gider hesaplarını kullanmak, mali müşavire beyanname hazırlığında bilgi ve destek vermek, KDV iadelerinin takip edilmesi, insan kaynaklarının olmadığı yerde bordro ve giderlerin yapılması, hesap planlarının doğru şekilde yönetilmesi ve enflasyon muhasebesi gibi ayrı bir uzmanlık gerektiren konuları takip eder. Birlikte maliyet kontrolü ve şirketin raporlarının daha iyi olması için ortak hareket ederler. Ayrıca, genellikle mali müşavir olan firmalarda beyannameler mali müşavirin kontrolündedir.
Yakın zamanda mali müşavirler bile ülkemizde bu yoğun iş yükünden dolayı eylem yapmadı mı? Onların da ayrı uzmanlık alanları ve iş yükü var. Finans muhasebe demek değildir; finans, vergi ve beyanname hazırlamak değildir. Tüm bunlar için ayrı kişiler, ayrı departmanlar olmalıdır. Ancak firmalar tek kişi ile finans ve muhasebeyi yürütmek istiyorlar ve maaşı bir birimden üç birime çıkarmaya yanaşmıyorlar. Bu mantığa ve akla ters. Görüştüğüm firmalar, görüşmede bir yerden sonra muhasebe bilginiz nasıl? Vergi yönetimi yapabiliyor musunuz veya belgeniz var mı? diye çeviriyor işi. O denilen belgeleri alanlar da finans yapmıyor zaten; o belgeyi alsam mali müşavir olurum. Ayrıca, ne zaman bir muhasebecinin veya mali müşavirin etkin bir tahsilat yapabildiğini gördünüz mü? Ya da bankalarla sıkı pazarlık yapabildiğini, müşteri ile finansçı gibi iletişim kurabildiğini?
Herkesin uzmanlık alanı ayrı. Önce gerçekten finans nedir, ne değildir, neden muhasebeci ve mali müşavirler de var ve bunlar ne yapıyor, iyi öğrenmek gerekiyor. Şirketinizin doğru ve etkin yönetilmesi için doğru uzman departmanlar ve kişilerle, gerçekten de o rolün hakkı olan maaşı da pazarlıksız sunarak ilerlemeleri gerekiyor. Pek çok insan, benim gibi, yıllarını vermiş, sürekli kendini güncelliyor, yabancı dili var ve kendini ve finansı anlatmaya çalışıyor. Umarım bu sistem de düzelir. Bırakın muhasebeciniz verileri doğru aktarsın, KDV iadelerinizle uğraşsın; mali müşaviriniz vergi kayıplarını önlesin ve finansçınız da firmanızı parlatsın, tahsilatınızı etkin yönetsin, bütçenizin ve kaynakların doğru kullanımını sağlasın. Ölçemediğinizi yönetemezsiniz ve işi uzmanı ile takip etmezseniz rakiplerinizin gerisinde kalırsınız.
Ben işimi tutkuyla yapıyorum ve sektörü de işimi de yaşıyorum; sürekli kendimi güncelliyorum. Aynı zamanda Finansal Sürdürülebilirlik programlarım ile Loji TV'de işin duayen ve etkin isimleri ile gündemi masaya yatırıyorum. Finans hayatımın tüm alanında ve umarım yakın zamanda değer katabileceğim yeni bir firmadan size merhaba diyebilirim.
İyi haftalar, sevgiler.
