Coğrafya kader midir? Yarını şekillendiren istekler mi yoksa gereklilikler midir? Kalbinin attığı yerdir coğrafyan ve yeni ticaret ağlarının kalbi hızın ve entegrasyonunun birleştiği yarınlardır. On yıllar boyunca küresel ticaret ağırlık merkezi Doğu yolculuğunu sürdürürken Batı yolculuğunda buldu kendini ve görevini tamamlayıp yeniden Doğu’ya dönmeye karar verdi. Dünya bu döngüde yolların değil aynı zamanda entegrasyonun zaferine ve hızına şahitlik ediyor. Lojistik artık “yarınların ötesi” olarak adlandırılırken rayların üzerine kanat takmaktan ve limanları bulutlara bağlamaktan söz ediyoruz. Denklem ve algoritmalar değişiyor ve Türkiye bu yeni denklem üzerinde oyun kurucu rolüne soyunuyor. İstanbul Havalimanı gökyüzünü Zenzegur Koridoruna bağlarken İpek Yolu ile toprağı birleştiriyor. Ticareti şekillendiriyor ve kalbinin atış hızını arttırıyor. Ne muazzam bir sanat!
İstanbul Havalimanı yerleşkesi itibariyle tam bir merkez ve güç olarak karşımıza çıkıyor. Havalimanlarının asıl gücü coğrafi konumunun sunduğu uzun süre gerektiren mesafeleri en aza indirme avantajındadır. Ancak en önemlisi ise İstanbul Havalimanı’nın “Air to Sea” ve “Air to Rail” kavşağında olmasıdır ve sadece bir yolcu terminali değildir, 5.5 milyon ton kargo kapasitesi ile yıllık değerlendirme alan ve dünyanın en büyük “Hava Kargo Köyü” olmaya aday bir lojistik kaledir. Yarınların lojistiği dediğimizde “multimodal” yani çok modlu taşımacılığın olmazsa olmaz bir yaptırımı bulunuyor. Merkez konumu ile İstanbul Havalimanı doğu-batı hattını birleştiriyor. Yapılması planlanan hızlı tren hatları Marmaray ile entegre edildiğinde Çin’den gelen bir kargo konteyneri Bakü-Tiflis-Kars (BTK) hattı üzerinden ana merkez İstanbul’a gelecek ve merkezden kısa bir süre sonrasında uçakla Avrupa’nın her bölgesine veya Afrika’nın derinliklerine sevk edilebileceklerdir. Zenzegur Koridoru, tam zamanlı (Just in Time) olarak icra edilen lojistik sevkiyatlar için hava lojistiğini besleyici damarı olacaktır. Trans Hazar Güzergahı, eksik olan orta koridorun tamamlanması ile Azerbaycan ile Nahçıvan üzerinden Türkiye’yi doğrudan bağlayacak ve Orta Asya’nın hammadde ve e-ticaret potansiyelini doğrudan Türkiye’deki hava lojistik merkezlerine akıtacaktır. Lojistik uzmanlarına göre Zengezur, Çin ile Avrupa arasındaki yük trafiğinin süresini karayolu ve demiryolunda %20 oranında kısaltma potansiyeline sahiptir. Zengezur Koridoru'nun sadece bir yol değil, "Türk Dünyası Lojistik Ağı"nın anahtarıdır.
Modern İpek Yolu gökyüzüne ulaşan bir köprüdür. Bu anlamda, dijital dağıtım mekanizmaları (Alibaba, Amazon vb.) stratejik bir yaklaşımla, İstanbul’u dev bir aktarma deposu (fulfillment center) olarak konumlandırıyor. Çin, Kuşak ve Yol (Belt and Road Initiative) projesi ile demir ve liman yollarının birleşimini ortaya koysada proje perde arkasında yüksek değerli ürünler için hava koridorlarından yararlanmaya olanak tanıyor. Stratejik karlılık burada devreye giriyor. Doğu’nun üretim gücünü Zenzegur Koridoru ile İstanbul’a aktarmak ve dünyanın geri kalanına bu yükleri ışınlamak yani fırlatma rampası olmak jeopolitik gücün göstergesi olacaktır. Türkiye lojistiğinin “Altın Üçgeni”, İstanbul Havalimanı’nın teknolojik altyapısı, Zengezur Koridoru’nun stratejik derinliği ve Modern İpek Yolu’nun ekonomik hacmi birleştiğinde ortaya çıkmaktadır. Yarın, gökyüzünde süzülen kargo droneları, Bakü’den trenle gelen akıllı telefonları İstanbul’dan Londra’ya taşırken; biz sadece bir taşıma işlemine değil, tarihin yeniden yazılışına şahitlik edeceğiz.
Hava lojistiğinin yarınları otonom uçaklar, yeşil yakıtlar ve yapay zeka destekli depoların dünyasıdır. Bu nedenle, doğru coğrafya ve siyaset ile tüm ulaştırma koridorları birleştirilerek anlamlı hale gelir ve geniş bir tuvalde gökyüzü ile toprak bir araya gelerek bir sanat icra edilir. Lojistik, coğrafyanın kaderini teknolojiyle değiştirme sanatıdır. Türkiye bu anlamda kapsamlı bir güce ve yetkinliğe sahiptir. Yolumuz açık olsun!
